Navigate / search

Omgaan met angst

 

Evolutionair gezien heeft angst een nuttige functie voor de mens. Het was slim om weg te rennen als er een leeuw op je afkwam of een woesteling die bedreigend zwaaide met een knots. Maar soms gaat angst een eigen leven leiden en wordt deze een psychisch probleem. Als het misgaat kan er dan ook angst voor de angst ontstaan en dan ben je helemaal verder van huis. Spiritueel leraar Eckhart Tolle zegt er het volgende over. Angst is een projectie van het verstand in de toekomst. Je bent niet bang voor iets in het heden maar voor iets onwerkelijks wat zou kunnen gebeuren in de toekomst. Die angst kun je oplossen door aandachtig aanwezig te blijven in het huidige moment. Je hoeft niet de hele toekomst aan te kunnen, het enige wat je aan moet kunnen is het Nu. Elk ogenblik opnieuw.

 

Vredig berglandschap

Ik wil daar graag het volgende aan toevoegen. Als je merkt dat je door angst bevangen wordt, doe dan de volgende meditatieve oefening. Ga bewust met je aandacht naar je ademhaling. Adem bewust  in en uit, heel langzaam. Doe dit een aantal minuten. Je zult merken dat je er rustiger van wordt. Het mooie is dat je deze techniek elke keer kunt toepassen als je last hebt van “niet-functionele” angst, waar je ook bent en wat je ook doet. Je kunt ook een mentale voorstelling creëren waar je rustig van wordt. Denk bijvoorbeeld aan een vredig berglandschap in Oostenrijk of Zwitserland. Er zijn prachtige witte bergtoppen en er grazen koeien. Je kunt hun belletjes zachtjes horen rinkelen. De lucht is blauw en het tafereel baadt in zonlicht. Blijf in gedachten bij dit vredige gezicht en je zult zien dat de angst oplost, want waar vrede en rust heersen, vindt angst geen plek. De angst krijgt geen toegang en vindt een bordje waarop staat: “bezet”. Als je thuis bent, kun je ook een auditief element aan het geheel toevoegen. Zet een cd op met rustgevende muziek en dompel je onder in rust en vrede. Je kunt ook een favoriete vakantiefoto gebruiken om een serene gemoedstoestand op te roepen. Probeer het en laat angst niet het laatste woord zijn in je leven.

Terug naar index
 

Groeien door tegenslag

Of je het nu leuk vindt of niet, vroeg of laat krijgt iedereen te maken met tegenslag: ziekte, verlies, ontslag of iets anders waar je niet op zit te wachten. Het leven is nu eenmaal niet een kwestie van continu gelukzalig in een hangmat liggen op een tropisch eiland, met een koele cocktail binnen handbereik. We leven op de aarde en niet in het paradijs. Waar de gemiddelde mens tegenslag vooral probeert te vermijden, kunnen we er ook op een andere manier naar kijken. In haar mooie en nuttige boek Ik hou van mij noemt Annemarie Postma voorbeelden van tegenslag ‘geschenken in zwart papier’. Wat zij bedoelt is dat je door tegenslag kunt groeien, dat je sterker kunt worden door het overwinnen van weerstand. Het gaat in het leven meer om groei en ontwikkeling dan om simpel geluk.

Aanvaarden

Dit geldt zeker ook voor mensen die psychische problemen op hun bordje krijgen, zoals een psychose of een depressie. Dat gebeurt niet om je te pesten of om je klein te krijgen. Je moet er iets mee. Je kunt leren het een plaats te geven, het te aanvaarden en te integreren in je leven. Je komt verder als je uit het dal klimt en je geniet van het uitzicht op de top van de berg. Je leert goed prioriteiten te stellen als je minder energie hebt, je leert dan je tijd en energie gefocust in te zetten. Je leert het goede meer te waarderen als je ook de andere kant van de medaille hebt gezien. Het overwinnen van tegenslag geeft je leven meer reliëf en diepgang. Het kan ervoor zorgen dat je goede eigenschappen ontwikkelt, zoals vastberadenheid en doorzettingsvermogen. Op die manier is die ervaring er niet voor niets. Die komt op je pad en brengt je verder. Als je dan je gestelde doelen bereikt, kun je trots zijn op jezelf. Je hebt met tegenwind de finish gehaald. Chapeau!

Terug naar index

Boekbespreking: Compassie voor beginners – door Thupten Jinpa

Dit boek is een heldere, toegankelijke en goedgeschreven inleiding in het begrip compassie door de vroegere monnik Thupten Jinpa, die bijna dertig jaar de vaste vertaler van de Dalai Lama was. Compassie is een concept dat veel meer inhoudt dan medelijden, de betekenis die de ‘dikke Van Dale’ ervan geeft. Het is veeleer mededogen, meeleven met de ander. Compassie betekent dat je hoopt dat de ander geluk ervaart en gevrijwaard is van lijden. Dat is namelijk wat wij met alle mensen gemeen hebben: we streven geluk na en proberen lijden te vermijden.

Kring

Om te beginnen is het belangrijk compassie te hebben voor jezelf. De drie belangrijkste elementen daarvan zijn: vriendelijk zijn voor jezelf, gewone medemenselijkheid en belangstellende aandacht (onderzoek Kristin Neff). Waarschijnlijk heb je al compassie met mensen die je dierbaar zijn, maar je kunt door compassie te oefenen je betrokkenheid uitbreiden tot mensen tegenover wie je neutraal staat (bijvoorbeeld de buschauffeur) totdat deze kring iedereen insluit, zelfs mensen die je eigenlijk niet graag mag (bijvoorbeeld een irritante collega) of mensen die je niet kent.

De zes perfecties

Wat mij het meest aanspreekt in dit boek, is het ideaal uit het boeddhisme van de bodhisattva: “iemand die ervoor gekozen heeft zijn leven te leiden volgens het principe van universele compassie – een houding van zorgzaamheid voor het welzijn van alle wezens, zonder enig onderscheid.” De bodhisattva legt daartoe een gelofte af om te leven met behulp van beoefening van de zogenaamde zes perfecties: generositeit, ethisch handelen, geduld, vreugdevolle ijver, concentratie en wijsheid.

Een korte omschrijving. Generositeit kan zijn het schenken van materiële zaken, het schenken van vrijheid van angst (mensen het gevoel geven dat ze veilig zijn) en het schenken van geestelijke bijstand. Ethisch handelen kan worden samengevat als: “Help anderen als je kunt; kun je dat niet, berokken hen dan in elk geval geen schade.” De derde perfectie, geduld, betekent een bepaalde manier van omgaan met gebeurtenissen, vooral als ze negatief voor je zijn. Geef niet toe aan boosheid, vijandigheid en ongeduld, maar reageer vanuit begrip, vriendelijkheid en geduld. Streef naar kalmte, begrip en vergeving, in contact met anderen en met jezelf. Bij vreugdevolle ijver gaat het om vastberadenheid en focus bij het nastreven van je doel. Je bent overtuigd van de waarde van je taak, standvastig in je streven, je doet je werk met vreugde en enthousiasme, maar je weet ook wanneer je moet terugschakelen om niet uitgeput te raken. Bij concentratie gaat het erom je geest te beheersen en een hoogwaardige aandacht op te brengen voor datgene waar je mee bezig bent. Tot slot: met wijsheid kun je je compassie verdiepen en tot uiting brengen met wijze daden die zijn afgestemd op de werkelijkheid.

“De volmaakte vereniging van wijsheid en compassie wordt dan ook gezien als het waarachtige ontwaken van de Boeddha.”

Thupten Jinpa: Compassie voor beginners. Voor een leven met meer moed en geluk

Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen 2016

 
 
Terug naar index

Een nieuwe dag

Vandaag is een nieuwe dag, een nieuwe kans om goede dingen te doen en dingen goed te doen. Ik wil leven met als motto: aandacht voor de mensen, aandacht voor de dingen. Ik heb geen spijt over het verleden en geen vrees voor de toekomst. Ik leef vandaag. Ik heb deze dag maar een keer en wil deze dag ten volle leven. Deze dag is een geschenk, me gegeven zodat ik mezelf kan verwerkelijken en ik ben er dankbaar voor. Ik hoef alleen deze dag aan te kunnen en dat kan ik ook. Deze dag gaat me lukken. Ik vertrouw erop dat alles goed zal gaan. Vanuit dat vertrouwen wil ik leven. Ik tel mijn zegeningen. Mijn leven is mooi.

Nieuwe Dag

Terug naar index