Navigate / search

Manifest “Heft in Eigen Hand” uitgereikt aan gemeenteraad

Afgelopen woensdag 5 juni reikten ervaringsdeskundigen het manifest “Heft in Eigen Hand” uit aan de Nijmeegse gemeenteraad. Het manifest is opgesteld door Nijmeegse cliëntenorganisaties en bevat tien punten waarop mensen met een kwetsbaarheid of beperking serieus genomen willen worden. Vice-voorzitter van de gemeenteraad Mark Buck (tweede van rechts op foto) nam het manifest in ontvangst.

Het manifest werd samengesteld tijdens de laatste Bindingsdag, een bijeenkomst waar cliëntenraden van Nijmeegse zorginstellingen in gesprek gaan met elkaar en lokale politici. De Bindingsdag wordt jaarlijks georganiseerd door De Kentering, het Zelfregiecentrum Nijmegen en de Wmo-Denktank.

Peter Eggen (helemaal links op foto), lid van de Wmo-Denktank, legt uit dat het doel van de Bindingsdag is om cliëntenraden met elkaar te laten netwerken en ideeën uit te wisselen over zorg- en welzijnsbeleid. Daarom worden er ook altijd gemeenteraadsleden en wethouders uitgenodigd.

De tien punten uit het manifest hebben betrekking op zorg en participatie in de wijk, eigen regie en eigen keuze, en ervaringsdeskundigheid. Dat ervaringsdeskundigen een meerwaarde hebben, behoeft volgens Peter Eggen geen betoog. Desondanks worden ervaringsdeskundigen nog te weinig betrokken bij beleidsontwikkeling. Eén van de doelen van de Bindingsdag is dan ook om de kloof tussen kwetsbare burgers en beleidsmakers kleiner te maken.

Gemeenten komen geld te kort voor jeugdhulp en ggz, kabinet belooft meer geld

Gemeenten komen steeds meer geld te kort voor de uitvoering van de jeugdzorg en ggz. Sinds 2015 hebben gemeenten er extra taken bijgekregen om burgers te ondersteunen, waaronder jeugdzorg en begeleiding aan mensen met een psychische kwetsbaarheid. Omdat deze vormen van ondersteuning prijzig zijn en steeds meer mensen er een beroep op doen, dreigen gemeenten geld te kort te komen. Dat zou kunnen betekenen dat bezuinigd moet gaan worden op de zorg, maar ook op andere domeinen.

Daarom heeft de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) onlangs een brandbrief laten publiceren in diverse kranten. Hierin schrijft de VNG:

“Al jaren zijn we met het kabinet in gesprek over de tekorten in de jeugdzorg en de zorg voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. (…) Naast de toename van 12,1 procent van jongeren die jeugdzorg nodig hebben, is ook meer zorg nodig voor mensen met psychische problemen en verward gedrag. Zij belanden na hun ontslag uit de kliniek of forensische instellingen vaak rechtstreeks in de maatschappelijke opvang.”

Aan het einde van de brief vraagt de VNG het kabinet om voldoende middelen te geven om inwoners goed te kunnen helpen.

Blijkbaar heeft de brief – en de publiciteit die deze heeft gegenereerd – geholpen, want inmiddels heeft het kabinet laten weten meer geld beschikbaar te stellen aan gemeenten, althans voor de jeugdzorg. Het zou gaan om een bedrag van 350 miljoen in 2019, en in de drie jaren daarna elk 190 miljoen. Gemeenten hebben wel laten weten dat meer geld nodig is.

Debat over wachtlijsten in de ggz

Onlangs werd in de Tweede Kamer een debat gevoerd over de wachtlijsten in de ggz. Volgens schattingen staan inmiddels zo’n 50.000 mensen in Nederland op een wachtlijst voor een behandeling.

Hoewel het debat vooral bedoeld was om te praten over de wachtlijsten, ging het ook over het toenemende aantal meldingen over personen met verward gedrag. Daarbij werd door een aantal partijen ingegaan op de zogenaamde observatiemaatregel, waarmee mensen die overlast geven drie dagen lang vastgehouden kunnen worden ter observatie. Onder andere het CDA is een voorstander hiervan, maar de oppositiepartijen (en ook D66) vinden de observatiemaatregel overbodig. Zij betogen dat er al een traject bestaat voor mensen die overlast geven: de politiecel indien er sprake is van crimineel gedrag, of, als er sprake is van een psychische stoornis, een dwangopname. Ook de staatssecretaris liet weten dat de huidige en toekomstige wetgeving (de Wet Verplichte GGz) al voldoende instrumenten bieden om mensen met overlastgevend verward gedrag op te vangen.

Wat betreft de wachtlijsten liet staatssecretaris Blokhuis weten dat de Nederlandse Zorgautoriteit – die erop moet toezien dat de zorgverzekeraars zich aan hun zorgplicht houden –  voor iedere individuele verzekeraar verbeterpunten zal aandragen. Voor de aankomende zomer zal de NZa controleren of verzekeraars die punten hebben opgepakt. Als dat niet het geval is, dan volgen maatregelen.

Daarnaast liet de staatssecretaris weten dat er een “verdiepend traject” komt, gericht op complexe casuïstiek. Dit houdt in dat de stuurgroep voor mensen met verward gedrag voor een aantal regio’s de samenwerking, regie en doorzettingsmacht bij mensen met een complexe zorgvraag in kaart gaat brengen. De regio’s die het goed doen, krijgen een voorbeeldfunctie.

Er zal nog een vervolgdebat komen. Dit vindt na het meireces pas plaats.

Nijmegen krijgt fors minder geld voor beschermd wonen

De gemeente Nijmegen krijgt waarschijnlijk te maken met een flinke budgetkorting voor beschermd wonen. Dit is het gevolg van een nieuw verdeelmodel voor de gelden voor beschermd wonen. Nu nog krijgt Nijmegen als centrumgemeente een flink budget, dat over de hele regio verdeeld wordt. In de toekomst gaat dit veranderen; dan krijgen alle gemeenten in de regio afzonderlijk een budget. Nijmegen – waar relatief veel beschermde woonvormen zijn – gaat flink minder krijgen, is de verwachting.

Hoe de gemeente dit gaat opvangen, is nog niet duidelijk. Wel is de gemeente van plan om 26% van de huidige beschermd wonen-cliënten over te hevelen naar de Wet Langdurige Zorg, die vanaf 2021 open wordt gesteld voor ggz-cliënten. Omdat de Wet Langdurige Zorg door het Rijk wordt gefinancierd, zou het voor de gemeente een mooie gelegenheid zijn om cliënten daar onder te brengen.

“Verwarde personen zijn het probleem niet”

Je leest er bijna wekelijks wel wat over in de media: mensen die hun huis dreigen op te blazen of op straat overlast veroorzaken. Iedereen kent het voorbeeld van Tarik Z., die met een neppistool de studio van het NOS Journaal binnendrong om aandacht te vragen voor zijn verhaal. Waar komt de toename van deze mensen, die duidelijk in de war zijn, vandaan? De journalist Piet-Hein Peeters schreef er een boek over, “Verwarde personen zijn het probleem niet”.

Peeters komt tot de conclusie dat er verschillende oorzaken ten grondslag liggen aan de toename van verwarde personen. Een belangrijke rol hierbij speelt de ambulantisering: mensen moeten vaker thuis behandeld worden in plaats van in een opnamekliniek en het liefst zo zelfstandig mogelijk leven. Deze ontwikkeling past binnen een maatschappelijke trend: er wordt door de overheid een groter beroep gedaan op de zelfredzaamheid van mensen. Of het nu ouderen zijn, lichamelijk gehandicapten of mensen met een psychische aandoening.

Mensen, Dakloze, Man, Mannelijke, Street, Persoon

Soms pakt die ambulantisering goed uit, er zijn mensen met een psychische aandoening die zich goed weten te redden met relatief weinig hulp en een sterker gevoel ervaren van zelfredzaamheid. Daar komt bij dat het in beginsel altijd goed is als mensen zo zelfstandig mogelijk leven. Een te lang verblijf in een opnamekliniek kan juist leiden tot hospitalisering en verlies van zelfregie.

Maar er zijn ook mensen die niet zelfredzaam genoeg zijn en voor wie ambulante zorg onvoldoende is. Een bijkomend probleem is dat er niet alleen behoorlijk bezuinigd in de ggz, maar ook op andere terreinen. Denk aan de sociale werkplaatsen en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Daardoor is het een stuk moeilijker geworden om passende dagbesteding te vinden, waardoor mensen te lang thuis zitten en het risico op vereenzaming op de loer ligt.

Stigmatisering speelt ook een belangrijke rol in het streven om mensen met een EPA (ernstige psychiatrische aandoening) zo zelfstandig mogelijk te laten leven. Buren zitten niet altijd te wachten op een buurman met schizofrenie. Een angst die overigens vaker is gebaseerd op vooroordelen dan de realiteit. Maar het toont wel aan dat, wil het streven van beleidsmakers naar verzelfstandiging werken, de samenleving bereid moet zijn om mensen die afwijken van de norm anders te bekijken: niet met angst, maar met een open, ruimdenkende blik.

Kortom: het streven naar verzelfstandiging is volgens mij zeker haalbaar, mits er bepaalde randvoorwaarden zijn. Als mensen met een psychische aandoening gewoon kunnen meedraaien in de maatschappij – of het nu gaat om wonen, werk of sociale contacten – dan zullen zij waarschijnlijk ook minder intensieve zorg nodig hebben. En dan zullen er ook minder ‘verwarde’ mensen zijn.

Het boek “Verwarde personen zijn het probleem niet” is te bestellen op www.uitgeverijpepijn.nl

Job Schellekens

Advies over de Wmo

 

Onlangs heeft de Adviescommissie voor Jeugd, Maatschappelijke opvang en Gehandicapten (JMG) een advies uitgebracht aan de gemeente Nijmegen over de Wmo. Hierin heeft zij aandacht gevraagd voor mensen met een psychische aandoening.

JMG

Allereerst pleit de JMG ervoor dat centrale, wijkoverstijgende dagbesteding mogelijk moet blijven voor mensen met een psychische aandoening. De gemeente wil de dagbesteding per wijk organiseren, maar er zijn ook cliënten die liever geen gebruik maken van dagbesteding in hun eigen wijk. Ze zijn bang om herkend te worden door buren en last te krijgen van vooroordelen.

Ten tweede wil de JMG dat er beschutte gedeelten komen in inloopvoorzieningen. Er zijn mensen die vanwege hun aandoening moeite hebben met prikkels en daarom liever in beschutte gedeeltes verblijven. Zo kunnen zij de drukte van een gemengde inloop vermijden.

Ook wil de JMG dat het keukentafelgesprek, waarmee de gemeente de zorgvraag van een cliënt in kaart wil brengen, zorgvuldig plaatsvindt. Zo is het belangrijk dat de cliënt het keukentafelgesprek niet alleen voert, maar bijstand krijgt van iemand die zijn situatie goed kent. Dit kan een familielid zijn, een vriend of een hulpverlener (bv. een spv-er). Daarnaast is het belangrijk dat er meerdere keukentafelgesprekken zijn. Sommige cliënten hebben ook goede periodes, en als het gesprek dan net in zo’n goede periode plaatsvindt, kan ten onrechte de indruk ontstaan dat de cliënt geen hulp nodig heeft.

Tot slot pleit de JMG voor de inzet van ervaringsdeskundigen. Zij kunnen prima functioneren in een sociaal wijkteam of een Stip (steun en informatiepunt). Het mooiste zou zijn als de ervaringsdeskundigen in betaalde dienst komen, zodat zij ook echt een volwaardig lid zijn van het team.

Het volledige advies is hier te vinden: http://www2.nijmegen.nl/mmbase/attachments/1595747/Wmo_en_Jeugd_Beleidskader_2015-2018_gevraagd_advies_JMG_september_2014.pdf