De Kentering neemt de psychiatrie op de schop!

Iedere derde week van maart vindt de Week van de Psychiatrie plaats. In het hele land organiseren cliëntenorganisaties dan bijeenkomsten rond een landelijk thema. “De psychiatrie op de schop..!? Van pillen en isoleren, naar herstel en participeren” was dit jaar het thema. De geestelijke gezondsheidszorg verschuift van biologische psychiatrie –  “pilletje erin!” – naar een herstelvisie. Daarin  wordt een centrale plek gegeven aan iemands mogelijkheden en aan zijn/haar sociale omgeving. De omgeving is zowel (mogelijke) bron van steun, als de plek waar iemand weer een rol kan vervullen die betekenis en waardering oplevert. De vraag is of de huidige geestelijke gezondsheidszorg wel kan werken vanuit zo’n herstelvisie. Moet de bestaande psychiatrie grondig op de schop?

Een goede manier om te kijken of een instelling voldoende oog heeft voor herstel, is een ROPI-onderzoek te doen bij een instelling. Daarom was Marceau de Klijn uitgenodigd om daar op dinsdag 24 maart bij De Kentering over te komen praten.  In ons T-huis aan de Limoslaan werd een bijeenkomst georganiseerd door het Zelfregiecentrum Nijmegen/De Kentering en de centrale cliëntenraad van de RIBW Nijmegen & Rivierenland. Marceau werkt als ervaringsdeskundig medewerker bij Woonzorgnet. Hij heeft samen met een andere onderzoeker die juist van buiten die instelling komt, zijn organisatie langs de meetlat van de ROPI gelegd. Ook bij de RIBW Nijmegen is dit onderzoek afgenomen. Anoesjka Ballast, die daar werkt in een team dat probeert steeds meer volgens een herstelvisie te werken, vertelt hoe dat bij de RIBW in de praktijk gaat.

Voor de bijeenkomst begon hebben we stilgestaan bij het overlijden van Corrie Meurs. Corrie was jarenlang voorzitter van de cliëntenraad Zuid van IrisZorg. In die rol heeft ze zich met veel passie ingezet voor de belangen van dak- en thuislozen en mensen met een verslavingsproblematiek. Het was een veelzijdige vrouw, niet alleen actief als voorzitter maar ook op veel andere plekken. Bijvoorbeeld met De Wensboom waarmee ze wensen van dak- en thuislozen wensen in vervulling bracht. In het T-huis aan de Limoslaan brandde een kaars bij haar portret. Zo was zij toch nog een beetje aanwezig, toen we daar van een smakelijke lunch genoten voor het meer officiële deel van het programma een aanvang nam.

10556271_354654581371254_1835118375633706469_nMarceau de Klijn legde uit waar ROPI voor staat. De volledige naam Recovery Oriented Practices Index mogen we snel vergeten, het gaat om wat de ROPI doet. Cliënten van de onderzochte instelling worden uitgebreid bevraagd op een achttal levensgebieden, van basale zorgbehoeften tot aan herstel en de inzet van ervaringsdeskundigheid. Wat de ROPI belangrijk vindt is dat cliënten in de ggz-zorg op de thema’s die hun leven raken, eigen keuzes kunnen maken. Zelfregie is een centraal onderdeel van herstel. Zo wordt er bijvoorbeeld gekeken of in de persoonlijke begeleidingsplannen die iedere cliënt heeft, de doelen door de cliënt zelf zijn gekozen of dat het standaarddoelen zijn die volgens de begeleider goed zijn voor de cliënt. Zowel Woonzorgnet als de RIBW blijken op dit punt nog veel te kunnen verbeteren.

Volgens Anoesjka Ballast, die als begeleider bij de RIBW werkt, is het voor hen als medewerkers een grote uitdaging om af te stappen van de gedachte dat de begeleider alles zelf weet. Het gaat er in het werk om, de cliënt zelf met antwoorden te laten komen. Volgens enkele bezoekers heeft Pro Persona nog veel te leren op dat vlak. Deze behandelinstelling kreeg bij de bijeenkomst de kritiek dat er slecht naar cliënten geluisterd wordt. Het Zelfregiecentrum, zowel De Kentering als de locatie aan de Jorisstraat, zit kennelijk op de goede weg. Iemand die als bezoekster bij de Jorisstraat is binnengelopen en er nu zelf aan de slag is gegaan zegt: “ik voel me welkom en gehoord; het ontmoeten van mensen die hetzelfde hebben meegemaakt is erg leerzaam”. Het Zelfregiecentrum (locatie Jorisstraat en locatie De Kentering) wil natuurlijk een plek zijn die het eigen herstel bevordert.

Het bevorderen van herstel ging op deze dinsdagmiddag niet met een cursusaanbod van WRAP of Werken met Eigen Ervaring, maar veel ludieker met een lachworkshop. Het lichaam laat zich makkelijk foppen: lachen maakt hormonen aan waar je blij van wordt. Het maakt niet uit of de lach echt is, zo legde Ellen Doedens uit. Zij liet ons allerlei lachoefeningen doen. Het was koud in de ontmoetingsruimte waar de workshop gegeven werd, maar we kregen het van de oefeningen al snel warm en werden dorstig. De flessen water vonden gretig aftrek. Lachen doet het lichaam zich inspannen, maar mensen kregen er veel energie van.

20150324_151307Werd aldus beneden in de kelder aan herstel van het humeur gewerkt, boven was ruimte gemaakt voor herstel van apparaten. Mensen van het Repaircafé hielpen bezoekers hun meegebrachte kapotte apparaten aan de praat te krijgen en leerden hen om gaten in oude kleding te dichten. Om de schop ook echt in de grond te kunnen zetten, mochten bezoekers van de Week van de Psychiatrie na afloop een potje met zaden van zonnebloem voor de vrolijkheid, klaver voor het geluk of vergeetmeniet voor een mooie herinnering meenemen.

Al met al was het een gevarieerde bijeenkomst waar ieder veel van genoten heeft. Al zal er nog veel op de schop moeten gaan, op de weg van pillen en isoleren naar herstel en participeren worden in Nijmegen aardig wat stappen gezet, mogen we concluderen.

(auteur: Vincent van Dongen)

Reageer op dit artikel

avatar
Scroll to Top