De Kentering biedt onderdak aan uiteenlopende lotgenotengroepen voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Een van de langstlopende groepen was de supportgroep depressie, die werd begeleid door Peter Oostelbos, samen met een tweede gespreksbegeleider. Onlangs nam Peter na 13 jaar afscheid van de groep. In dit interview blikt hij terug op die periode en vertelt hij meer over zijn nieuwe stichting de Stemmingmakerij.

Hoe kwam je bij De Kentering terecht?

Rond 2013 heb ik me aangemeld bij de Depressie Vereniging, om te kijken wat ik kon bijdragen. Toen werd me gevraagd of ik gespreksleider wilde worden van lotgenotengroepen. In dat kader ging ik een training volgen die werd gegeven door Trudy Jansen, een vrijwilliger bij de Depressie Vereniging. Het doel was om samen met iemand anders een nieuwe groep te gaan opzetten. Toen zijn we door Trudy gewezen op De Kentering.

En jij hebt zelf ook ervaring met depressies?

Ja, 60 jaar lang.

Dat is een lange tijd. Wat heeft jou geholpen bij het omgaan met depressies?

Haha, hoe lang heb je? Ik ben nu 72 jaar en heb mijn diagnose pas op mijn 51ste gekregen. Heel laat. Daarna ben ik terecht gekomen bij een centrum voor persoonlijke ontwikkeling. Daar hadden ze een hele goede coachopleiding, die ik heb gedaan. Aan het begin van die opleiding kreeg ik de opdracht om mijn depressie te onderzoeken, in de context van de opleiding. Dat is het begin geweest van een transformatie in mezelf, die ertoe heeft geleid dat ik mijn depressies helemaal heb leren kennen, in alle lagen en dieptes. Hoe, waar en waarom het is ontstaan. En vooral: hoe verhoud ik me tot mijn depressie? Die laatste vraag was het belangrijkste, omdat de antwoorden daarop ertoe geleid hebben dat ik de depressie ben gaan accepteren. En ook gekeken heb naar wat de depressie mij in positieve zin te vertellen heeft.

En wat was dat?

De depressie is mijn leermeester geworden. Ik heb er ongelooflijk veel van geleerd: hoe ik ben, hoe ik me verhoud tot anderen, hoe ik kan overleven, en hoe ik mijn kennis en ervaring kan inzetten voor andere mensen. Ik ben echt door en door ervaringsdeskundige geworden dankzij de depressie.

Ben je er gaandeweg achter gekomen wat de oorzaken van jouw depressie zijn geweest?

Ja, dat is de situatie waarin ik ben opgegroeid als klein kind en puber, totdat ik uit huis ging. Dat was een traumatische periode en mijn depressie was een reactie daarop.

Wat heeft jou juist niet geholpen bij je depressie?

Psychotherapie. Voordat ik de diagnose kreeg, heb ik jarenlang verschillende vormen van psychotherapie gehad. Dat bestaat vooral uit praten. Ik ben zelf een goede prater en ben best slim, en met praten kun je mij niet vangen. Ik lul me overal wel uit. Later ben ik er ook achter gekomen dat ik in die psychotherapie nooit heb laten zien hoe slecht het eigenlijk met me ging.

Hoe kijk je terug op de periode van 13 jaar waarin je een lotgenotengroep bij De Kentering hebt begeleid?

Als een enorme rijkdom. Het feit dat een van de leden 13 jaar lang lid is geweest, zegt al heel veel. Een paar andere mensen zijn ook 8, 9 of 10 jaar lid geweest. Het verloop is altijd vrij klein geweest. Dat zegt iets over hoe mensen die groep ervaren: als een hele veilige bedding, waarin zij hun verhaal kwijt kunnen en kunnen zijn zoals ze zijn, met alles wat er is. Dat is een enorme rijkdom, dat je 13 jaar lang lief en leed met elkaar deelt. Je leert elkaar heel goed kennen, en dat is fantastisch.

Wat is volgens jou de meerwaarde van ervaringsdeskundigen in vergelijking met reguliere hulpverleners?

Omdat wij dezelfde taal spreken en haarfijn van elkaar aanvoelen wat er aan de hand is. We hebben aan een woord voldoende, en hoeven niks uit te leggen aan elkaar. We zien elkaar echt. Met alle respect, maar een professional kan zich moeilijk verplaatsen in de schoenen van iemand die depressief is. Juist die gelijkwaardigheid en herkenning is zo belangrijk.

Je hebt ook een stichting opgericht, de Stemmingmakerij. Kun je daar iets over vertellen?

Voordat ik met de Stemmingmakerij begon, had ik al in mijn eigen coachpraktijk trainingen ontwikkeld voor mensen met een depressie. Dat liep goed tot de coronaperiode. Daarna lukte het niet meer om voldoende mensen te vinden voor de trainingen, onder andere omdat mensen het te duur vonden. Toen kreeg ik het advies om een stichting op te richten, omdat je dan een beroep kunt doen op fondsen. We hebben inmiddels al goede contacten met een fonds, zodat ik weer trainingen kan gaan geven vanuit de Stemmingmakerij.

Daarnaast willen we mensen met een depressie hoop en steun te geven, en laten zien dat er vaak meer mogelijk is dan ze denken. Vanuit de Stemmingmakerij geef ik ook gastcolleges en psycho-educatie, onder andere aan psychologen in opleiding tot GZ-psycholoog, de HAN en Radboud Universiteit. En natuurlijk mijn eigen coaching, waarin ik mensen een op een help. Door gastlessen te geven bereik je grotere groepen, want informatie geven vind ik heel erg belangrijk. Ook aan jongeren.

Verder ga ik bij de Stemmingmakerij ervaringsdeskundigen opleiden om gastlessen en trainingen te geven. Tot slot willen we ook gaan samenwerken met de Depressie Vereniging, met name om de doelgroep jongeren meer aandacht te geven.

Hoe reageren jongeren op jouw gastlessen?

Heel wisselend. Veel jongeren weten weinig van depressies. Sommigen hebben er zelf mee te maken gehad, of hebben een familielid met depressie. Ze vinden het wel heel interessant en stellen veel vragen. Maar het is niet iets waar ze dagelijks mee bezig zijn.

Wat vind je het leukste onderdeel van je werk?

Meewerken aan onderzoeken doe ik ook en vind ik heel interessant, maar ik ben op mijn best als ik cliënten tegenover me heb. Of het nu een op een contact is, of een training met een groep. Dat vind ik het mooiste van mijn werk, omdat ik dan direct contact heb met de doelgroep. Dat geldt dus ook voor zo’n supportgroep als bij De Kentering.

Wil je meer weten over de ervaringen van Peter met zijn depressies? Lees dan zijn boek “De kracht van depressie”. Dit boek is gratis te leen bij De Kentering. Kijk ook op www.stichtingdestemmingmakerij.nl